Het Vlaamse onderwijs scoort uitstekend in internationale proeven. Maar er zijn toch belangrijke problemen. Zo is het verschil tussen de top en de minder goed presterende leerlingen nergens zo groot. Wie minder goed presteert, is vaak kansarm of anderstalig. We zien ook dat lang niet iedereen de juiste studiekeuze maakt, wat leidt tot frustraties op school of zelfs later op de werkvloer. Bovendien veroorzaakt foute studiekeuze knelpunten op de arbeidsmarkt. 

Deze problemen aanpakken vraagt inspanningen op vele domeinen. Een vlotte toegankelijkheid van het onderwijs garanderen is er één van. Er mogen geen financiële drempels bestaan om kinderen al vanaf de leeftijd van 2,5 jaar regelmatig naar school te sturen, de schoolkeuze mag niet afhangen van de kostprijs van schoolmateriaal of uitstappen en ouders met een bescheiden inkomen mogen zich geen zorgen moeten maken over de kosten die gepaard gaan met verder studeren.

De afgelopen jaren hebben we op dit vlak al belangrijke beslissingen genomen. Zo moeten basisscholen sinds dit jaar het noodzakelijke lesmateriaal kosteloos ter beschikking stellen en komen er volgend jaar grenzen op wat de ouders moeten betalen voor uitstappen. Daarnaast is beslist om de school- en studietoelagen fors uit te breiden: vanaf volgend schooljaar zijn er toelagen vanaf het kleuteronderwijs, en zal er gewerkt worden met een eenvormig "gezinsdossier". Op elk onderwijsniveau zal het minst vermogende kwart van de gezinnen hiervan genieten. Dat betekent dat er 200.000 kinderen méér recht zullen hebben op een toelage.

Via het gezinsdossier gelden voortaan bovendien dezelfde inkomensvoorwaarden voor het kleuter- tot en met het hoger onderwijs. Dat is een heel belangrijk signaal voor de ouders: "Investeer in de scholing van uw kind, wij zullen u tijdens de hele schoolloopbaan financieel bijstaan. Van de eerste dag dat uw oudste kind naar de kleuterschool gaat, tot de laatste dag dat uw jongste eventueel de universiteit verlaat.".

Toch stellen we vast dat deze inspanning nog versterkt moet worden. Vooral in het secundair onderwijs slagen we er vooralsnog niet in om de studiekosten te dekken. Uit lopend HIVA-onderzoek over de studiekosten blijkt dat de hoogste toelage in het algemeen secundair onderwijs voor een leerling vandaag maar 40 procent van de gemiddelde directe studiekosten dekt.  Daar waar de huidige bedragen voor een extern in het SO tussen 70 en 310 euro liggen, denken we dat een vork tussen - bijvoorbeeld - ca. 120 en ca. 530 euro meer verantwoord zou zijn. Ook in het basisonderwijs willen we de toelagen verhogen, zij het minder fors.

sp.a en onze onderwijsminister Frank Vandenbroucke bepleitten voor schooltoelagen in het leerplichtonderwijs een inspanning in een orde van grootte van ca. 27 miljoen euro, waardoor het bedrag dat nu al voorzien is voor toelagen voor het komende schooljaar (2008-2009) met ca. 70% verhoogd wordt.  Het budget voor schooltoelagen voor het leerplichtonderwijs zou daarmee nog tijdens deze regeerperiode stijgen: van 12 miljoen euro vóór de recente hervormingen, over 28 miljoen euro voor het lopende schooljaar (de uitbreiding in secundair), naar ca. 66 miljoen volgend schooljaar (de uitbreiding naar kleuter- en lager + de extra investering van 27 miljoen).

Over dit thema bevroeg ik Frank Vandenbroucke in het Vlaams Parlement. Vraag en antwoord vind je hier.