Vraag om uitleg aan onderwijsminister Frank Vandenbroucke over de toenemende energiekosten van de scholen

Er zijn veel mensen die 's nachts wakker liggen van hun energiefactuur. We horen en lezen schrijnende toestanden van mensen die moeten besparen op hun eten om hun stookolietank te kunnen vullen. Men spreekt zelfs al van leningen die soelaas moeten brengen. Bij elke substantiële verhoging van de olieprijs, meestal in de late herfst, komen dezelfde signalen terug in deze commissie onderwijs met betrekking tot de verhoogde energiefactuur van scholen.

De stijgende stookoliekosten zijn vaak het gemakkelijkst te berekenen en halen dan ook het meest de kranten. Maar ook elektriciteit en gas nemen een steeds grotere hap uit het werkingsbudget van onze scholen. Schooldirecties kunnen wellicht niet besparen op hun uitgaven voor voeding, maar het is duidelijk dat ook wanneer we de werkingsbudgetten zoals gepland verhogen, een aantal investeringen in onderwijskwaliteit uitgesteld worden omdat de energie letterlijk langs slecht geïsoleerde deuren, ramen en muren ontsnapt. En omdat de verhoging van de brandstofprijzen doorheen de jaren blijft terugkeren, kunnen we vrezen dat dit uitstel voor langere tijd zal zijn. Duurzame, energiebesparende maatregelen zijn de enige oplossing op lange termijn, maar worden juist doordat de recurrente uitgaven zo hoog zijn vaak uitgesteld.

Die vicieuze cirkels moeten we doorbreken en ik sluit me daarom aan bij een politiek om enerzijds scholen te helpen bij het nemen van energiebesparende maatregelen en ze anderzijds op hun verantwoordelijkheid te wijzen. Het zijn tenslotte de schoolbesturen die mee prioriteit moeten geven aan energiebesparing, bij het onderhoud van hun gebouwen, het bouwen van nieuwe infrastructuur en in het gedrag van leerlingen en personeel.

Tegelijk denk ik dat nog heel wat mogelijk is om besparen op energie toegankelijk en haalbaar te maken voor de scholen. Daarom volgende vragen aan de minister:

• We hebben weet van het groot aantal scholenbouwprojecten dat intekende op de diverse subsidiemaatregelen ter ondersteuning van energiebesparende maatregelen. Voor nieuwe scholenbouw is het E70 energiepeil verplicht. Ik vraag me echter af wat zich aan de keerzijde van dit verhaal bevindt, met andere woorden, kan de minister ons een inschatting geven van het aantal scholen dat vooralsnog niet instapt in het beleid om ook bestaande schoolgebouwen te verbeteren op het vlak van energieverbruik?

• Ik vind het al bij al absurd dat scholen aan de ene kant financieel gesteund worden voor hun inspanningen inzake REG, maar aan de andere kant niet kunnen genieten van de federale fiscale voordelen waar particulieren wel recht op hebben bij investering in REG en bij verbouwingen aan wat oudere woningen in het algemeen. Ik weet dat het niet de meest evidente moment is om te overleggen met de federale regering, maar toch denk ik dat een verlaging van de BTW op verbouwingen aan schoolgebouwen een evidente maatregel is. Ziet de minister mogelijkheden op dit terrein?

• Hierbij aansluitend. Bij een sterke stijging van de olieprijzen is op het federale niveau een omgekeerde cliquet-systeem voorzien dat maakt dat wanneer de brandstofprijzen boven een bepaald niveau stijgen, de accijnzen verlaagd worden. Kan de federale overheid geen tegemoetkoming voorzien op het terrein van de accijnzen, bijvoorbeeld specifiek voor scholen die via een convenant beloven de uitgespaarde kosten te investeren in energiebesparende maatregelen? Is hierover in het verleden overlegd?

• Investeringen in REG gaan gepaard met een kostenbesparing op lange termijn. In principe betalen deze investeringen zichzelf terug. ESCO-bedrijven (Energy Saving Companies) spelen in op dit gegeven en helpen (meestal publieke) bouwers en verbouwers om het financieel plaatje rond te krijgen. Zij maken een berekening van de termijn waarop een REG-maatregel zichzelf terugbetaalt en zorgen op die basis mee voor de voordelige financiering van dit soort maatregelen door private partners. In hoeverre zijn er afspraken tussen ESCO-bedrijven en het onderwijs, afspraken die het investeren in REG overzichtelijker en toegankelijker zouden kunnen maken voor schoolbesturen?

• Scholen slaan meestal grote hoeveelheden stookolie tegelijk in, maar kiezen vaak los van andere scholen voor hun gas- en elektriciteitsleverancier. Kunnen we de schaalvoordelen vergroten door afspraken te maken met de sector? Hebben de inrichtende machten deze intentie?

Vraag en antwoord vind je hier.