Volgens de de Belgische Vereniging van Incasso-ondernemingen doen in Vlaanderen een vierhonderdtal scholen beroep op een incassobureau om achterstallige facturen van schoolkosten bij ouders te innen. Het aantal onbetaalde schoolfacturen stijgt en veel scholen weten niet hoe ze dat moeten aanpakken. Vanmiddag zal ik in het Vlaams Parlement een actuele vraag stellen aan de minister van onderwijs zodat er meer duidelijkheid komt over de manier waarop scholen de schoolkosten op een rechtvaardige manier kunnen innen.

Het inschakelen van incassobureaus is volgens de reacties vanuit het onderwijsveld slechts een laatste redmiddel voor de scholen. Toch is het een opvallend symptoom van een bredere problematiek. Een rondvraag bij verschillende scholen en de koepels bevestigt immers een algemene toename van het aantal onbetaalde schoolkosten. De link met de huidige algemene crisis is dan ook vlug gelegd.

Aan de ene kant begrijp ik dat heel wat ouders de schoolkosten niet kunnen betalen. Recente rapportering leert overigens dat de schoolkosten vooral in het secundair onderwijs sterk variëren en in sommige richtingen onrechtvaardig hoog zijn. De invoering van strikte regels van transparantie en de maximumfactuur in het lager onderwijs moeten hieraan verhelpen. Daarnaast spoort de overheid scholen aan om zo kostenefficiënt mogelijk te werken en de facturen zoveel mogelijk te spreiden.

Maar aan de andere kant heb ik ook begrip voor de situatie van de scholen. Ook zij moeten hun begroting rond krijgen en kunnen het niet maken om onbetaalde facturen bij sommige ouders niet te innen, terwijl de meeste ouders wel betalen.

Het is echter onduidelijk welke maatregelen scholen in de praktijk kunnen nemen. Principieel vind ik het bijvoorbeeld onaanvaardbaar dat sommige scholen weigeren om rapporten of diploma's mee te geven wanneer de schoolfacturen niet betaald zijn. Dat schaadt vooral de belangen van de kinderen zelf en is voor hen ook beschamend. Van de minister verwacht ik alvast richtlijnen die de scholen meer houvast geven.

Vandaag staat het ontwerp van decreet over het Hoger Beroepsonderwijs op de agenda van de Vlaamse Regering. Daarmee gaan we de definitieve fase in van het regelgevend proces dat er voor zal zorgen dat 20.000 studenten meer zekerheid hebben over de perspectieven die hun diploma biedt op de arbeidsmarkt en op verdere opleidingen.

Het gaat over de jongeren die nu in het zevende jaar van het technisch secundair onderwijs, de vierde graad van het beroepssecundair onderwijs en het onderwijs voor sociale promotie. Al enkele jaren bestaat er immers onduidelijkheid over de waarde van de respectievelijke diploma's en certificaten die deze opleidingen opleveren. Voor werkgevers is het niet altijd duidelijk welke kennis en vaardigheden achter deze diploma's schuilen. En wanneer de studenten na deze opleidingen verder willen studeren in een hogeschool of aan de universiteit, weten ze zelf niet altijd welke voordelen (vrijstellingen) ze halen uit hun vooropleiding.  

Door al deze opleidingen onder te brengen bij het Hoger Beroepsonderwijs creëren we duidelijkheid over de waarde van het behaalde diploma. Tegelijk versterken we een onderwijsniveau tussen secundair en hoger onderwijs.

"Tevreden, maar niet euforisch." Zo beoordeelt fractieleider van de sp.a in de Mechelse gemeenteraad Anissa Temsamani de stadsbegroting 2009. "Tevreden omdat ondanks de slechte economische toestand deze begroting en meerjarenplanning ruimte scheppen voor structurele investeringen in projecten en maatregelen die een goede onderbouw vormen voor het sociaal en warm beleid dat we de komende jaren willen voeren', zegt ze. 'Niet euforisch omdat we in deze planning een aantal garanties missen. In de eerste plaats hebben we het dan over de geleidelijke afschaffing van de algemene gemeentebelasting. Voor de socialisten blijft deze forfaitaire belasting sociaal onrechtvaardig en we vinden een afschaffing van deze belasting, die geen rekening houdt met de draagkracht van de burger, eigenlijk belangrijker dan de volgehouden verlaging van de opcentiemen op personen- en onroerend goedbelastingen.'

Anissa Temsamani mist vooral de drive van het begin: "We hebben een degelijke begroting, maar daar mag het niet mee stoppen. Ik wil dat de projecten waarin we investeren uitgroeien tot projecten van alle Mechelaars, dat ze zorgen voor lokale tewerkstelling. Als de Mechelaar bijvoorbeeld binnen tien jaar door de nieuwe stationsomgeving wandelt moet hij echt het gevoel hebben dat hij we er allemaal aan meegewerkt hebben."

De laatste maanden is er hard gewerkt aan het ontwerp-kiesprogramma van sp.a. Je vindt dat hier: ontwerp-programma sp.a. Momenteel bespreken we deze uitgebreide tekst in onze afdelingen en op het congres van 8 maart zal er gestemd worden over eventuele wijzigingen.

Anissa Temsamani wil iedereen van de partij oproepen om nu zijn stem te laten horen. Staat er iets teveel of te weinig in het ontwerp, vind je de invalshoek niet goed, wil je andere nadrukken leggen of bepaalde dingen meer in de verf zetten, ..., sp.a heeft jouw inbreng nodig om met een gedragen programma naar de verkiezingen te trekken.

Je kan je stem laten horen door je lokale afdeling te contacteren, maar ook op één van de nationale werkgroepen. Daar kan je het debat aangaan met experten, middenveldsorganisaties en wetenschappers.

De werkgroepen zijn thematisch opgedeeld. Ze staan telkens onder leiding van een sp.a-mandataris. Anissa Temsamani leidt samen met Ludo Sannen de werkgroep over onderwijs.

Met het decreet van 15 juni 2007 over het volwassenenonderwijs werd de Basiseducatie weggehaald uit de sociaal-culturele sector en opgenomen in de onderwijssector. Daaruit volgt onder andere dat de Vlaamse Gemeenschap bevoegd is om de collectieve arbeidsverhoudingen te regelen en een nieuwe syndicale structuur uit te werken. Samen met haar collega's uit de meerderheid heeft Anissa Temsamani een decreet opgesteld dat het lokale syndicale overleg binnen de Basiseducatie en het volwassenenonderwijs regelt.

Diverse scholen, onder meer in de Mechelse regio, betonen interesse om een middelbare schoolopleiding te starten die moet toeleiden naar opleidingen als politieagent en andere "veiligheidsberoepen". Vooralsnog is de zaak nog niet rond, maar toch wordt er verder gewerkt aan een aantrekkelijke opleiding binnen het voltijds secundair onderwijs die de instroom in deze knelpuntberoepen moet doen toenemen. Zo blijkt toch uit het antwoord van minister Vandenbroucke op vragen van diverse parlementsleden.

Er is de laatste dagen heel wat te doen geweest over het einde en het begin van het schooljaar oftwel, vanuit een positievere invalshoek voor heel wat leerlingen, het begin en het einde van de lang verwachte grote schoolvakantie.

Enerzijds zijn er in de media nogal wat verontwaardigde reacties aan bod gekomen van ouders op de examenregeling in verschillende secundaire scholen. Deze ouders klagen over het feit dat in een aantal scholen de zomervakantie voor de leerlingen de facto vandaag of morgen reeds begint. Deze scholen houden hun jaarlijkse deliberaties en dat gebeurt inderdaad het best in een leerlingenvrije school. Ik kan me voorstellen dat dit perspectief de betrokken leerlingen zelf wél bevalt, na de stress van examens smaakt de rust en de afwezigheid van controle door ouders en school de jongeren meestal bijzonder goed.

Hun ouders van hun kant maken zich vaak zorgen over de afwezigheid van die controle, omdat ze zelf moeten werken en moeilijk opvang georganiseerd krijgen voor hun kinderen. Ik begrijp ook die zorg, de combinatie van de lange schoolvakantie en de vaak veel kortere verlofperiode van werkende mensen, bezorgt de ouders sowieso al wat hoofdbrekers. Heel wat ouders vragen zich dan ook af of de school niet moet zorgen voor opvang tijdens de deliberatieperiode.

Het tekort aan leerkrachten en onderwijzers is opnieuw aan de orde van de dag en zal de komende jaren toenemen. Er dringen zich maatregelen op om op korte termijn iets aan dit tekort te doen, maar ook maatregelen om op structurele wijze dit tekort in te dijken. In overleg met de sociale partners werden de laatste maanden enkele regelingen bekeken om een soepelere inzet van lesgevers mogelijk te maken, zodat leerkrachten ook beter betaald worden voor (tijdelijke) extra opdrachten en wanneer zij terug in dienst treden (bijvoorbeeld als ze op pensioen zijn). Zo kunnen acute problemen opgelost worden. Deze verbeteringen zijn nu vertaald in een amendement bij Onderwijsdecreet XVIII, ingediend door Anissa Temsamani en collega's uit de andere meerderheidspartijen.

Ondertussen is het meer dan ooit duidelijk dat we het onderwijsvak ook structureel aantrekkelijker moeten maken. Over een tijdspanne van vier jaar voorspellen de onderzoekers een tekort in het kleuteronderwijs van 500 à 600 fulltimes en in het secundair onderwijs van een ruime 300 leerkrachten. Alleen in het basisonderwijs ontstaat tijdens de komende schooljaren een beperkt overschot aan onderwijzers, maar het is niet denkbeeldig dat dit overschot opgeslokt zal worden als het gevolg van nieuwe beleidsmaatregelen die zich op middellange termijn zullen opdringen...

Vooral het aantal pas-afgestudeerde leerkrachten dat reeds na enkele jaren het onderwijs definitief verlaat voor andere sectoren maakt ons ongerust.  Door de zij-instroom van nieuwe leerkrachten te bevorderen, met andere woorden, door het aantrekkelijk te maken voor mensen om na een carrière in een andere sector geheel of gedeeltelijk over te stappen naar het onderwijs, willen we de voorwaarden creëren van een meer dynamische onderwijsarbeidsmarkt. De ingenieur die zijn job in de privé combineert met het geven van een aantal uren wiskunde op een secundaire school, het mag niet langer een uitzondering zijn. De idealisten die dat doen, moeten er ook goed voor verloond worden. Als iemand na een carrière als redacteur aan de slag gaat als leerkracht Nederlands, moet er rekening gehouden worden met zijn wedde-anciënniteit. En dat geldt ook voor de landmeter die aardrijkskunde gaat geven of de apothekeres die de chemieklas instapt. Ook over dit soort structurele maatregelen zullen we in de komende tijd druk overleggen.